#5. „Czarny Czwartek: Gdynia ‘70” – Mirosław Piepka, Michał Pruski


Zapraszam Was w imieniu autora do konkursu, w którym możecie wygrać egzemplarze Przedśmiertnego Neuroleptyku – Kamila Czepiela.
______________________________________________________________

"Czarny czwartek"


Tytuł: „Czarny Czwartek: Gdynia ‘70”
Autorzy: Mirosław Piepka, Michał Pruski
Wydawnictwo: Świat Książki
Liczba stron: 208
Data wydania: 2011
ISBN: 978-83-247-2076-7
Ocena: 8,5/10
Data przeczytania: 8 marca 2011

Wiele się ostatnio słyszy na temat fabularnego filmu Antoniego Krauze, pt. „Czarny czwartek: Janek Wiśniewski padł” ale nie wiem, czy każdy zdaje sobie sprawę z tego, że scenariusz był pisany przez autorów książki „Czarny Czwartek: Gdynia ‘70”.

Stanowi ona formę literackiego kunsztu. Autorzy bardzo szczegółowo koncentrują się na faktach historycznych. Jest literacką formą reportażu, połączoną z wywiadem i idealnie weń wplecionymi wątkami historycznymi, popartymi czystymi faktami. Tragedia, która w największym stopniu dotknęła Trójmiasto, wreszcie zostaje dobitnie ukazana.

Pruski pisze, że chciał opowiedzieć tę historię „przez doświadczenie młodzieży. To była nasza młodość: komuna, Grudzień, a z drugiej strony pierwsza w Polsce dyskoteka.” W książce znalazły się też fragmenty scenariusza filmu „Czarny czwartek: Janek Wiśniewski padł”. 25 stron zdjęć, niektóre z nich – trzeba przyznać, są bardzo drastyczne i kontrowersyjne, co moim zdaniem dodaje książce, jako swoistemu reportażowi tylko wyjątkowego, groteskowego uroku ( o ile można w ogóle powiedzieć, że urok jest groteskowy). Książkę wyposażono w przydatny indeks nazwisk, wraz ze stronami, do których się odnoszą.

Jak pisze we wstępie Jerzy Eisler: „To, że Grudzień 1970 był jednym z najbardziej dramatycznych i zarazem najważniejszych momentów w całych dziejach Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej, nie ulega wątpliwości”.

Ale postronny widz mógłby zapytać: dlaczego? Przecież takie rzeczy dzieją się codziennie, co w tym tak szczególnego?

„To ludzie ludziom zgotowali ten los” – tak mogłaby odpowiedzieć Zofia Nałkowska.*

Ja mogę tylko zwrócić uwagę na fakt, że okrucieństwo, zdrada, morderstwa… – są to wszystko rzeczy, które nigdy nie tracą na znaczeniu. Są ponadczasowe. Na resztę pytań wnikliwie odpowiadają świadkowie zbrodni na własnym narodzie i rodakach. Nie od dziś wiadomo, że historia lubi zataczać koło.

Tytułowe zdanie „wolność ma zawsze cenę” staje się główną myślą przewodnią.

Strajki były tłumione przy pomocy milicji, esbeków i wojska wyposażonego militarnie. Czołgi, helikoptery, statki… Najbardziej szokujące są jednak same liczby… liczone w tysiącach.

Autorzy opisują wydarzenia na przykładzie kilku rodzin poległych w tamtym okresie młodych ludzi. Opowiadają też to, co sami zapamiętali będąc wtedy uczniami.

„Inni ludzie też krzyczeli, płakali, sceny były masakryczne. I ktoś poddał myśl, żeby ciało tego chłopca pokazać całej Gdyni.”

Bohaterowie sami mówią, że czuli się niczym Konrad Wallenrod, umierający w imię wolności, niepodległości. Poświęcali samych siebie, dla dobra innych ludzi. Wszędzie czuło się solidarność strajkujących.

Jakim przywódcą narodu można nazwać kogoś, kto każe strzelać do rodaków? A tym kimś zdecydowanie był I sekretarz Komitetu Centralnego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej – Władysław Gomułka. Ludzie walczyli o swoje pożywienie, o prawo do chleba, które radykalnie chciano im ukrócić. Są to bezsprzecznie jedne z najstraszniejszych wydarzeń okresu PRL-u.

A pomyśleć, że to wszystko zaczęło się od podniesienia cen towarów codziennego użytku… „To musi zostać opowiedziane.”

Kupiłam tę książkę moim dziadkom na rocznicę ślubu. Ale oni tę historię już znają. Czas by i młodzi ludzie, w tym samym wieku, co bohaterowie wspomniani w tekście, poznali tytułowego Janka Wiśniewskiego (czyli naprawdę osobę Zbyszka Godlewskiego), Brunona Drywę i wielu, wielu innych.

_________________________
• Zofia Nałkowska „Medaliony”.
• Reszta cytatów pochodzi z książki.

Otagowane:, ,

8 komentarzy do “#5. „Czarny Czwartek: Gdynia ‘70” – Mirosław Piepka, Michał Pruski

  1. dm1994 8 Maj, 2011 o 10:23 Reply

    byłam na tym filmie i przyznam szczerze ,że owszem opowiada on o strasznych i ważnych wydarzeniach ,o których powinniśmy wiedzieć ,jednak nie był on według mnie zbyt dobry i przyznam szczerze ,że sie na nim wynudziłam

  2. kasandra_85 8 Maj, 2011 o 10:40 Reply

    Filmu nie oglądałam, ale książka wydaje mi się ciekawa. Chętnie przeczytam:)
    Pozdrawiam!!

  3. niedoczytana 8 Maj, 2011 o 16:37 Reply

    Dziękuję :-)
    Tobie również powodzenia. Aż mi się tęskni za maturą… ;-) Fajnie masz, wcześnie kończysz. A potem tyyyyyyle wolnego na czytanie książek… :D

    • miqaisonfire 9 Maj, 2011 o 06:00 Reply

      *Niedoczytana* – Dokładnie tak ^^ Praktycznie 5 miesięcy na czytanie książek :D Ale wygląda na to,że będę musiała znaleźć sobie pracę, bo w przeciwnym razie zbankrutuję ^^

  4. Ala 8 Maj, 2011 o 18:56 Reply

    Uwielbiam historię i wszystko co z nią związane. Filmy, programy, dokumenty, a literaturę w szczególności. Historia naszego kraju jest wyjątkowo interesująca, więc bardzo lubię o niej czytać. W szczególności pamiętniki czy właśnie sprawozdania, te z pierwszej ręki. Ta krwawa i okrutna historia zasługuje na pamięć młodych ludzi. Przecież Ci dzisiejsi dziadkowie opowiadający o swoich przeżyciach też byli młodzi, mieli marzenia, kochali. Niestety o swój byt musieli walczyć i poświęcać swoje marzenia i pragnienia… Z wielką chęcią sięgnę po tą z pewnością niesamowitą książkę.

    Dziękuję również za komentarz u mnie :) Do Ciebie na pewno będę często zaglądać, pozdrawiam!
    Ala z tea-with-milk.blogspot.com

  5. Aneta 9 Maj, 2011 o 11:55 Reply

    Wolebardziej optymistyczne filmy, ale niektórych kwestii nie wolno przemilczać, a ten film i tę książkę warto poznać dla wiedzy. Swoją droga warto byłoby mieć porównanie filmu z książką.

  6. Przepowiednia 9 Maj, 2011 o 14:06 Reply

    Miałam się wybrać na ten film z klasą, ale w końcu pojechaliśmy na salę samobójców.

  7. Balbina64 19 czerwca, 2011 o 15:37 Reply

    Też już oglądałam film i zrobił na mnie ogromne wrażenie. Naprawdę warto wracać do tamtych czasów i uświadomić sobie prawdę o czasach PRL-u. To dobrze, że takimi tematami interesują się też ludzie młodzi, że nasza historia nie jest im obojętna.
    Mam tę książkę i niedługo na pewno ją przeczytam.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

%d blogerów lubi to: